Dır/Floortime Tarihçesi
Floortime, çocuk psikiyatrları Stanley Greenspan, MD ve Serena Wieder (PhD) tarafından iletişim, etkileşim ve öğrenmeyi en üst düzeye çıkarmak için çocukları hem gelişimsel hemde fiziksel olarak onların seviyesini daha üste çıkarmayı hedefleyerek ortaya çıkarıldı. Gelişimsel Bireysel Farklılık İlişkilerine Dayalı Model'e (DIR) dayanmaktadır.
Greenspan, 1980'lerde çeşitli gelişimsel gecikmeleri ve sorunları olan çocuklar için DIR modelini geliştirdi.
Pratikte DIR/FLOORTİME adı verildi.
1998’te Dr. Greenspan ve Serena Wieder (PhD) Özel Gereksinimli Çocuk’u yayınladı.
DIR MODELİ NEDİR?
D Developmental/Gelişimsel
I Individual/Bireysel
R Relationshipbased/İlişki Temelli
DIR Modeli, çocuğun sadece spesifik becerileri ve davranışlarına odaklanmak yerine, sosyal duygusal ve düşünsel kapasitelerin oluşması için sağlam temeller atmayı hedefler.
D (DEVELOPMENTAL): GELİŞİMSEL BÖLÜM
Gelişimsel Bölüm (D) DIR modelinin yapı taşlarıdır. Çocuğun gelişimsel olarak nerede olduğunu anlayabilmek tedavi programını planlamak için önemlidir.
Altı tane Fonksiyonel-Duygusal Gelişim basamağı (FEDL), çocuklar düşünsel ve duygusal olarak büyürken öğrendikleri gelişimsel kapasitelerini kapsamaktadır.
- 1) Regülasyonu ve sakinliği koruyabilmek için gereken kapasiteler;
- 2) Başkalarıyla ilişki kurmak ve birliktelik sağlamak;
- 3) Duygulanım ve jestleri kullanarak iletişim başlatmak ya da başlatılan iletişime cevap vermek;
- 4) Problem-çözme ve niyet içeren sürekli bir etkileşim sağlamak;
- 5) Düşünceleri (sembolleri) kullanarak ihtiyaçları oyuna yansıtabilmek ve yaratıcılığı kullanabilmek;
- 6) Düşünceler arası köprü kurabilmek, mantık çerçevesinde düşünebilmek. Empatik ilişkiler kurabilmek için bu gelişimsel kapasitelerin yanı sıra akademik ve sosyal becerilerin de kazanılmış olması gerekir.
I (INDIVIDUAL-DIFFERENCES): BİREYSEL FARKLILIKLAR BÖLÜMÜ
Bireysel farklılıklar bölümü (I), her çocuğun biyolojik olarak çevresinde algıladığı uyaranları nasıl işlediği, regüle ettiği ve tepki verdiği ile ilgilidir. Ses, dokunma, hareketleri ve düşünceleri sıralama kapasitesi genel olarak bu bireysel farklılıkların çokça görüldüğü alanlardan birkaçıdır. Örneğin, bir çocuk dokunmaya ya da seslere hiperreaktif veya hiporeaktif olabilir ve bu sebeple bu tür duyularını doyurmaya yönelik ortamlarda bulunmak isteyecektir.
R (RELATIONSHIP-BASED): İLİŞKİ TEMELLİ BÖLÜM
İlişki temelli bölüm eğitmenlerin, uzmanların, ebeveynlerin ya da diğer bakım verenlerin duygulanımı kullanarak çocuğun gelişimsel seviyesi ve bireysel farklılıklarına göre çocukla etkileşime geçmesidir. Bu ilişki sayesinde çocuğun fonksiyonel ve duygusal gelişimi mesafe kaydetmektedir.
FLOORTİME NEDİR?
Floortime, DIR Modelinin temelini oluşturan, Otizm Spektrum Bozukluğu dahil olmak üzere pek çok gelişimsel zorluk yaşayan çocuk ve onların aileleri için geliştirilmiş, kapsamlı bir programdır. Bu program, bireysel olarak duyu, dil ve motor becerilerine göre çocuğu adım adım daha iyi bir gelişim seviyesine çıkarmayı hedefler. Geliştirdiği her fonksiyonel-duygusal gelişim kapasitesi ile bir üst basamağa yükselen çocuğun, öğrendikleri arasında ilişki kurması da amaçlar arasındadır.
HEDEFİ
DIR Floortime çocuğu gözlemleyip çocuğun bireysel farklılıklarını, fonksiyonel duygusal gelişimini, aile kalıplarını göz önünde bulundurarak çocuğun gelişim basamaklarını çıkmasına yardımcı olmaktır. Çocukla koordineli bir şekilde hareket ederek aradaki uyumun dengesini sağlayarak çocuğun gelişimini desteklemeyi hedefler.
